independence

(bkz: galata koprusu)

(bkz: galata kulesi)

daha eski bir kulenin yerinde 14–15 yy.larda insa edilmisti. halic’in, tarihi istanbul’un, bogazici girisinin ve asya yakasinin benzersiz manzarasi en muhtesem sekilde galata kulesinden gorulur. limani ve sehri gozetlemek gayesi ile kurulan kule degisik amaclarda asirlarca kullanildiktan sonra, gunumuzde de orijinaldeki gibi, manzarayi seyretme isi gormektedir. asansor ile cikilan kulenin ust iki kati restaurant ve gece kulubu olarak organize edilmistir. buralardan ve panorama terasindan istanbul’un gorunumune doyum olmaz. buraya ozgu atmosfer ve guzel bir manzarada, oryantal dansozler, folklor ekipleri, sarkicilar ile renkli istanbul geceleri yasanir.

(bkz: rustempa$a camii)

misir carsisi yakininda, tek minareli, etrafini cevirmis sira dukkanlarin, depolarin uzerinde yukselen merkezi planli yapidir. sehrin en aktif ticari merkezinde arka sirtlarda yukselen suleymaniye camisi ile birlikte essiz, guzel bir manzaradir. 1561 yilinda sadrazam rustem pasa tarafindan mimar sinan’a yaptirtilmisti. dukkanlarin uzerinde yer alan camiiye iki yandaki doner merdivenler ile ulasilir. avlu entresan mimariye sahip, kucuk bir teras olup bes kucuk kubbe ile ortulur. merkezi kubbe karsilikli 4 duvar payesi ve yanlardaki iliser sutun uzerinde yukselir. kare mekan koseleri, kubbeyi destekleyen 4 yarim kubbe ile cevrilidir. iki yan taraf sutunlarin arkasinda galeri gibidir. giris cephesi, kucuk fakat carpici ic mekan duvarlari, devrinin en meshur iznik cini ornekleri ile susludur. ciniler geometrik, yaprak ve cicek motifleri ile dekorlu olup renkli cicek bahcesini animsatir. bir roliyef gibi kabarik mercan kirmizisi rengi 16 yy. da kisa bir sure kullanilmisti.

(bkz: valide camii)

yeni camii diyede anilir. klasik uslupta insa edilen son ornektir. kalabalik sehir yasantisinin en merkezi yerlerinden birisinde, arac ve deniz trafiginin yani basinda yer alir. sultan iii mehmetin annesi safiye sultan’in 1589 da baslattigi insaat 1603 te olumu uzerine durmus, 1661 de turhan sultan tarafindan devam ettirilip 1664 te tamamlanmisti. mimari koca sinanin talebesi davut aga’dir. cemii kulliyesinden sehrin ikinci buyuk carsisi misir carsisi, turbeler, sahane cesmesi gunumze kalmis eserlerdir. l harfi planli carsinin cami tarafi cicek pazari ve cayhaneleri diger dis tarafi ise balikcilar, manav ve gida malzemesi satan dukkanlari ile meshurdur. tamami bahartcilar icin tahsis edilen dukkanlarin bir kismi halen ayni islerini yapmakta, diger dukkanlar ise zaman icinde cesitli kuru emisciler, kuyum, gida ve hediyelik esya dukkanlarina donusmustur. renkli, hareketli kendine ozgu havasi ile istanbulun gozde yerlerinden bir digeridir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=366

(bkz: mısır çarşısı)

eminonu’nde yeni cami’nin arkasinda ve cicek pazari’nin yanindadir.istanbul’un en eski kapali carsilarindan olan misir carsisi 1660 yilinda turhan sultan tarafindan yaptirilmistir.mimari kazim aga’dir.carsi son olarak 1940-1943 yillari arasinda istanbul belediyesi tarafindan restore edilmistir.aktarlariyla meshur bu carsida halen tabii ilaclar,baharat,cicek tohumlari,nadirbitki kok ve kabuklari gibi eski gelenegine uygun urunlerin yanisira,kuruyemis,sarkuteri urunleri, degisik gida maddeleri yer satilmaktadir.pazar gunleri kapalidir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=365

tarih boyunca istanbul un gelismesine cografi konumu kadar, dogal ve cok emin bir liman olan halic’te etkin olmustur. liman avrupa yakasini ikiye ayirir. yaklasik 8 km uzunlugunda olup en genis yeri bogaz tarafindaki girisidir; dip tarafta iki dere sularini halice bosaltir. gel-git olayi ve akinti yoktur. etraftaki bereketi topraklar, bol balik, tatli su dereleri ve seklinden dolayi "altin boynuz" ismi bereket sembolu anlaminda verilmisti. bizans devrinde girise gerilen zincir dusman donanmalari kusatmasini onlerdi. halic kiyilari zaman, zaman bazilari askeri amacli olan kopruler ile baglanmisti. halen 5. kopru metro icin planlanmaktadir. iskelelerden asya yakasina, bogazici ve adalara ulasimi saglayan vapur seferleri gun boyu hareketlidir. topkapi sarayi harem bolumu halici kus bakisi seyreder. sahilde bulunan saraya ait sepetciler kasri halen uluslar arasi gazeteciler camiasina tahsis edilmistir. avrupa trenlerinin son duragi 1890 tarihli sirkeci istasyonu burada bulunur. eskisi halic iclerine tasinan yeni galata koprusu turunun en buyuk ornegidir. orta kismi belirli gunlerde acilir ve buyuk tonajli gemilerin trafigine olanak saglanir. kopru ustu yaya ve oto trafigi ile ve de sundugu manzara ile hareketli ve guzeldir. 1950 yillarindan itibaren baslayan kirlenme 1980 den beri suregelen calismalar ile duzelmistir. en buyuk hamlelerden birisi sonucu halic kiyilarinda dort binden fazla yapi istimlak edilip, is yerleri sehir disindaki yeni merkezlere nakledilmis, kiyilar park ve bahceler ile cevrilmis, ilk defa insa edilen dev kanal sistemleri ve kolektorler ile sular temizlenmistir. sahil boyu devam eden surlardan ancak, ikinci ataturk koprusu sonrasi ile ucuncu, eski galata koprusu civarinda ki bolumler zamanimiza gelebilmistir. balat semtinde sahildeki dokme demirden yapilma kucuk bulgar kilisesi ve az otede fener rum ortodoks patrikligi bas kilisesi ve tesisleri yer almistir. karsi kiyida; kasimpasada’ki buyuk sahil binasi (19 yy.) deniz kuvvetlerine aittir. gemi cipa ve demirleri atolyesi olan eski, 8 kubbeli bir yapi koc ailesi tarafindan tamir ettirilip maket, model, makine ve denizcilik alet ve edavatinin teshir edildigi bir muze haline getirilmistir. ayni semtteki aynali kavak kasri halic saraylarinin gunumuze gelmis tek kismidir ve muze olarak ziyarete aciktir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=352

(bkz: eyup sultan cami)

kara surlari ile halic surlarinin birlestigi yerin disinda yer alan eyup camii ve turbesi islam dunyasinin kutsal yerlerinden kabul edilir. eyup-el ensari hz. muhammet’in bayraktarligini yapmis bir sahisti, 7 yy. arap kusatmasi esnasinda burada olmus, istanbul’un turk kusatmasi sirasinda mezari kesfedilmis, sonradan turbe ve sehrin ilk camii buraya yapilmisti. ilk camii zelzeleden oturu yikilinca 1800 de bu gunku insa edilmisti. islam’in kutsal cuma gunleri inancli kalabaliklar turbeyi ziyaret ederler. yasli agaclar, ucusan guvercinler, namaz kilanlar, dua ve ziyaret edenler, turbe ve camii civarini mistik, renkli bir atmosfere burundurur. avludaki turbenin duvarlari degisik caglarin cinileriyle kaplidir. tarihi kaynaklar bu semtin bizans devrinde de kutsal bir mahal oldugunu; aziz bir kimsenin yatirinin ziyaret edilerek yagmur dualari yapildigini kaydeder. fatih’ten sonra tahta gecip silah kusanan sultanlar eyup sultan turbesini ziyaret ederek merasimi tamamlarlardi. camii etrafi ve civar yamaclar mezarliklarla cevrili olup, meshur pier loti kahvesi de buradadir. istanbul asigi sair ve yazar loti sik, sik buraya gelerek halic’in o zamanki guzel ve doyumsuz manzarasini seydermis.dolunay gecelerinde bu kucuk kafeden ve terastan gorunen seyredenlere unutulmaz anilar yasatir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=351

kapi” idi. bu imparator merasim kapisi, iki mermer kule arasinda zafer taki gibi yerlestirilmisti. zaferden donen ordular, imp. ve erkani sehre bu kapidan girerdi. burayi cevreleyen turk devri eseri 5 kule ilavesi ile 7 kule, bir ic kale haline sokulmustu. zaman icerisinde hazine, depo ve elci hapishanesi olarak kullanilmis iken, gunumuzde enteresan girisi ve “altin kapi” kuleleri ile sehrin bir diger muzesidir. yaz aylarinda cesitli etkinlikler ve konserler yapilmaktadir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=350

(bkz: yedikule)

roma ve erken devir bizans saraylari , sehrin merkezinde hipodrom civarinda bulunurdu. 7-8 yy. itibaren halic kiyilarindan tepeye devam eden surlara bitisik bolumde, genis bir alana yayilmis blakhernai saray kompleksi, fethe kadar kullanildi. sarayin gunumuze gelen tek pavyonu, surlara bitisik insa edilmis tekfur sarayidir. catisi olmayan 3 katli yapi 12yy .da insa edilmisti. onunde kucuk bir avlunun bulundugu renkli cephe, tas ve tugla siralari ile dekorludur. pencere ustlerinde sus kemerleri siralidir. pavyonun giris kati, sehir surlarina bitisik olup 4 buyuk kemerler avluya acilir. 18.y.y’da bir sure cini atolyesi olarak kullanilmisti.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=316

chora” adinin orijinal anlami sehir disi, kirsal alandir. 5. yy.da yapilan roma sehir surlarindan evvele ait olan, belki kucuk bir kiliseye verilen isim, ayni yerde yapilan sonraki kiliselerin de adi olmustur. gunumuzdeki kucuk yapi 11 ile 14. yy.la tarihlendirilir. hareketli dis mimarisinin yaninda ic mozaik ve fresko dekorasyonlari bizans sanatinin ronesans’i sayilan saheserlerdir. bunlar, 14. yy da yapilan eklentilerle birlikte theodor metohides tarafindan yaptirilmisti. giristeki iki koridorda, kronolojik olarak, bakire meryem ve isa’nin hayatlari, incil’de oldugu gibi, mozaiklerle anlatilmistir. yan ek sapelde ise dini konular fresk olarak islenmistir. konular arasinda kilise ve saray ileri gelenleri figurleri de yer alir. 16. yy. baslarinda camiye cevrildikten sonra yer, yer kapatilan mozaik ve freskolar 1950’den itibaren amerikan – bizans enstitusu tarafindan ortaya cikarilmistir. kariye manastir ve kilisesi zaman icerisinde civarinda imparatorluk saraylari ile komsu olmus ve onem kazanmisti. usta sanatcilarin binayi boylesine zengin ve itina ile suslemeleri 14. yy. zor sartlarinin icerisinde gerceklesmisti. zamaninin onemli bir devlet adami ve alimi olan theodor metohides 1320 yillarda, yan sapel, dis narteks ve suslemeleri yaptirtan kimseydi. duvar resimleri bir artistler grubunun eserleridir. orta mekânin ust kisimlarindaki mozaikler zamanimiza gelememislerdir. bizans resim sanatinin bir ozelligi de figurlerin yanina monogram ve yazit ilave edilmesidir. kariye civari ahsap yapilarla cevrili otel ve kafelerin bulundugu sirin bir semttir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=315

istanbul’un siluetini minareler ve kubbeler susler. sehrin en buyuk ve gorkemli camii suleymaniye camiidir. dis ve ic estetigi, fevkalade muntazam, goz oksayici proporsiyonlari seyredeni buyuler. suleymaniye camii bir mimari saheserdir. 16. yy., turk osmanli imparatorlugunun her bakimdan gelismis ve ilerlemis oldugu bir devirdir. 36 osmanli sultani arasinda 47 yil ile en uzun hukum sureni kanuni sultan suleyman’dir. bu buyuk sohretli sultan, kendi adina yaptirtacagi camii koca mimar sinan’a havale etmisti. mimarlik dunyasinin bir dehasi olan mimar sinan, camii ve etrafini saran buyuk kompleksi 1550-1557 yillari arasinda tamamlamistir. turk sanatinin klasik doneminin kurucusu ve gelistireni mimar sinan, sanatinin ustunlugunu burada da ispat etmisti. caminin avlusunun etrafini cevreleyen buyuk komplekste okullar, kutuphane, hamam, asevi, kervansaray, hastane ve dukkânlar bulunur. suleymaniye’nin dis guzelligini seyredebilmek icin yapidan uzakta olmak gerekir. galata kulesi’nden veya halic’in galata kesiminden, bu imparatorluk eseri butun hasmeti ile gorulebilir. dort minaresi olan caminin esas mekânini buyuk bir kubbe orter. caminin ana girisi etrafi revaklarla cevrili, ortasinda sadirvani olan ic avludandir. ic mimarideki aciklik, butunluk, olculu bir susleme buranin hasmetli etkisini guclendirir. 53 metre yuksekliginde 26.50 m. capindaki merkezi kubbeyi fil ayagi denilen dort buyuk paye tasir. mekânin butun elemanlari uyumlu bir armoni icerisindedir. statik bakimindan da yapinin dengesi kusursuzdur. zaman icinde istanbul sehrini sarsan depremler burada tek bir catlaga bile sebep olamamistir. kubbenin ici gecen yuzyilda yapilmis barok tesirli dekorasyondur.

yerdeki el yapisi tek ornek, mihrapli hali 1950’li yillarda yerlestirilmisti. icerideki en goz alici yer mihrap duvarindaki 16. yy. orijinal, fevkalade renkli, turk motifleri ile suslu vitraylardir. gayet sade mevlithanlar balkonu ve minber yaninda, yine mermerden yapilmis mihrap nisinin etrafi cinilerle susludur. sultan locasi mihrabin solunda bulunur. duvarlar kuran’dan alinan ayetlerle susludur. bunlar turk kaligrafi sanatinin cok guzel ornekleridir. giris ve yan cephelerde kadinlara ayrilmis balkonlar yer alir. girisin saginda bronz kafesli bolme 18. yy. turk maden isciliginin guzel bir ornegidir. caminin arka avlusunda sultan suleyman’in, bunun yaninda da cok sevdigi karisi roksana’nin buyuk turbeleri bulunur. etrafta degisik asirlarda yapilmis onemli kisilerin mezarlari vardir. suleymaniye kompleksinin bir ucunda kucuk ve gayet mutevazi bir mezar bulunur. burasi 99 yil san ve sohret ile yasamis 50 yil sure ile imparatorluk bas mimarligi yapmis, buyuk usta mimar sinan’in mezaridir. koca sinan caliskan ve verimli bir mimardi; uzun yasami boyunca 400’den fazla eser tamamlamisti. kurucusu oldugu klasik turk mimarisinin en onemli temsilcisi de oydu. egittigi ogrencileri diger islam ulkelerinde de eserler uretmislerdi.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=312

imparator teodosyus devrinde m.s. 393 yilinda sehrin en buyuk meydani olarak insa edilmisti. ortasindaki dev boyutlu zafer takinin uzerinde yer alan bronz boga baslarinda dolayi buraya “form tauri” meydani denilmisti. uzerinde imparatorunda heykeli yukselen zafer takindan birkac mermer blok ve sutun kalintilari bulunmusken, kuzeydeki abidevi cesmeden eser kalmamistir. sehrin bu en buyuk cesmesini valens su kemeri beslerdi. kuzeyde, fatih’in yaptirdigi ilk sarayin yerinde istanbul universitesi bulunmaktadir. universite girisi abidevi kapi ve bahcedeki yangin kulesi 19 yy. yapilaridir. meydani susleyen ve adini veren 15 yy. beyazit camii kalabalik ve hareketli kapali carsinin komsusu olup, buraya ait kulliyeden gunumuze medrese, hamam ve dukkanlar kalmistir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=311

m.s. 330’da baskentin roma’dan istanbul’a nakli sebebi ile sehrin ikinci tepesindeki buyuk oval bir meydanin ortasina, konstantin in serefine dikilmisti. form konstantin diye bilinen meydanin etrafi sutunlu galeriler ile cevriliydi. cemberli tas, yanik sutun olarak ta bilinir. orijinalinden daha kisa hali ile gunumuze gelebilmistir. eskiden ustunde buyuk konstantin’in gunes tanrisi pozundaki heykeli bulunurdu. sutunun porfir bloklari zamanla ve yanginlardan catladigi icin demir cemberlerle cevrilmistir. mermer baslik 12 yy., alttaki orme takviye kismi 18 yy. aittir. sutunun dibindeki kucuk bir odada erken hiristiyanliga ait kutsal emanetler odasi olduguna inanilirdi. buradan gecen ana yol buyuk konstantin devrinden beri ayni guzergâhtadir.

http://www.istanbul.gov.tr/default.aspx?pid=310

(bkz: cemberlita$)